Zwart geworden goud schoonmaken doe je het beste met lauw water, een druppel milde afwasmiddel en een zachte doek of tandenborstel. Dat is in de meeste gevallen genoeg om de donkere aanslag te verwijderen en je sieraad weer te laten stralen. Hieronder lees je waarom goud zwart wordt, hoe je het stap voor stap aanpakt en wat je absoluut moet vermijden.

Waarom wordt goud zwart?

Puur goud (24 karaat) wordt nooit zwart, want het is een edelmetaal dat niet reageert met zuurstof of vocht. De meeste gouden sieraden zijn echter geen puur goud, maar een legering met andere metalen zoals koper, zilver of nikkel. Die bijgemengde metalen oxideren wel, en dat zie je terug als een donkere of zwarte verkleuring op het oppervlak.

Hoe lager het karaatgehalte, hoe meer basismetaal er in de legering zit en hoe sneller verkleuring optreedt. Een ring van 9 karaat heeft bijvoorbeeld meer dan de helft niet-goud en kan daardoor sneller zwart worden dan een ring van 18 karaat. Zweet, parfum, zonnebrandcrème, zeep en zelfs bepaalde voedingsmiddelen versnellen dat proces. Een ring die je nooit afdoet tijdens douchen, sporten of koken, verkleurt dan ook sneller dan een sieraad dat je zorgvuldig bewaart.

Zwart geworden goud schoonmaken: stap voor stap

Dit is de veiligste methode voor de meeste gouden sieraden, ook met steentjes erin.

• Stap 1: Vul een kommetje met lauw water. Niet heet, want dat kan lijm in gevatte stenen aantasten.
• Stap 2: Voeg één of twee druppels milde afwasmiddel toe. Gewone afwasmiddel zonder citroen of agressieve ontvettende stoffen werkt het best.
• Stap 3: Leg het sieraad 10 tot 15 minuten in het water. De aanslag wordt losgeweekt.
• Stap 4: Borstel het sieraad voorzichtig schoon met een zachte tandenborstel. Besteed extra aandacht aan gaatjes, zettingen en ribbels waar vuil zich ophoopt.
• Stap 5: Spoel het sieraad goed af onder schoon lauw water.
• Stap 6: Dep het droog met een zachte, pluisvrije doek. Laat het daarna nog even aan de lucht drogen voor je het opbergt.

Is de aanslag na één keer nog niet helemaal weg? Herhaal dan het proces. Bij hardnekkig zwart wordend goud helpt soms een iets langere weekperiode van 20 tot 30 minuten.

Wat werkt juist niet (en waarom)

Er gaan veel tips rond die voor goud gevaarlijk zijn. Tandpasta klinkt logisch, maar is te schurend: de kleine schuurdeeltjes krassen het oppervlak aan en maken het er uiteindelijk matter op uit. Baking soda heeft hetzelfde probleem. Cola schijnt te ontvetten, maar de zuren in de drank tasten de legering aan en kunnen de verkleuring verergeren. Chloor is een van de gevaarlijkste stoffen voor goud: al na korte blootstelling kan het de legering aantasten en zelfs een ring doen barsten, zeker bij lagere karaatnummers.

Schoonmaakmiddelen op basis van ammoniak of bleekwater horen ook niet bij goud in de buurt te komen. En hoewel ultrageluidreinigingsapparaatjes (zoals de apparaatjes die juweliers gebruiken) effectief zijn, zijn ze niet voor elk sieraad geschikt: bij fragiele stenen of lijmgevatte edelstenen kan het trillen de zetting beschadigen.

Goud met edelstenen apart behandelen

Heeft je gouden sieraad steentjes, dan is voorzichtigheid geboden. Zachte edelstenen zoals parels, opalen en smaragden verdragen geen langdurig contact met water of zeep. Reinig zulke sieraden alleen met een licht vochtig doekje, zonder te weken. Harde stenen zoals diamant of robijn tolereren de zeepwaterme methode beter, maar check altijd of de steen gelijmd is: water kan lijm oplossen en de steen loswerken.

Wanneer naar de juwelier?

Lukt het thuis niet om de zwarte aanslag weg te krijgen, of is de verkleuring diep in het metaal getrokken? Dan is een juwelier de volgende stap. Juweliers hebben professionele reinigingsmiddelen en apparatuur, en kunnen ook controleren of de verkleuring niet komt door oxidatie van de legering zelf. Bij zwaar aangetaste sieraden kan polijsten soms nodig zijn, wat de juwelier dunne laagjes van het oppervlak verwijdert. Na het polijsten ziet een ring er weer uit als nieuw, maar dit is geen eindeloos te herhalen proces.

Bewaar goud na het reinigen droog en los van andere sieraden, bij voorkeur in een zachte zakje of doosje. Doe je sieraad af bij het douchen, sporten en schoonmaken, en breng parfum en crèmes aan voordat je het omdoet. Zo voorkom je dat het goud snel opnieuw zwart wordt en blijft een simpele zeepwaterbeurt al snel genoeg.