Gelakt hout schoonmaak je het best met een zachte, licht vochtige doek en een mild reinigingsmiddel, zonder schurende middelen of agressieve chemicaliën. De afwerking van het hout bepaalt namelijk hoe je het reinigt, niet de houtsoort zelf. Bij gelakt hout beschermt de laklaag het hout, maar diezelfde laag is ook gevoelig voor krassen en uitdroging door verkeerde middelen.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Je hebt maar weinig nodig voor het schoonmaken van gelakt hout. Een zachte microvezeldoek, lauwwarm water en eventueel een klein beetje afwasmiddel of meubelzeep zijn in de meeste gevallen meer dan voldoende. Gebruik geen schuursponsjes, schuurmiddelen of producten op basis van aceton of terpentine. Die tasten de laklaag direct aan.

Controleer ook of de lak nog in goede staat is voordat je begint. Zit er lichte verkleuring, bladderende lak of kleine kraakjes in het oppervlak? Dan is schoonmaken een tijdelijk oplossing en moet het hout op termijn opnieuw gelakt worden. Schoonmaken lost slijtage van de lak zelf niet op.

Gelakt hout schoonmaken: stap voor stap

• Stap 1: droog afstoffen. Begin altijd met een droge, zachte doek of een stofborstel. Zo verwijder je los vuil en stof voordat je vocht gebruikt. Stof dat je inveegt met een natte doek kan kleine krasjes achterlaten.
• Stap 2: doek licht bevochtigen. Maak een microvezeldoek licht vochtig met lauwwarm water. De doek mag niet druipen. Overtollig vocht kan onder de lakrand kruipen, zeker bij beschadigde plekken, en het hout doen opzwellen.
• Stap 3: vlekken aanpakken met meubelzeep. Bij hardnekkiger vlekken, zoals vet, vingerafdrukken of aangekoekt vuil, voeg je een kleine hoeveelheid milde zeep of speciaal meubelreinigingsmiddel toe. Wrijf in de richting van de houtnerf, ook al zit er een laklaag over. Zo voorkom je dat je kringetjes of strepen achterlaat.
• Stap 4: naspoelen met schoon water. Ga daarna over het oppervlak met een doek die alleen vochtig is met schoon water, zonder zeep. Zeeprestanten kunnen een waas of plakkerig laagje achterlaten.
• Stap 5: droog wrijven. Dep het oppervlak direct droog met een droge doek. Laat het hout niet nat staan. Staand vocht is de grootste vijand van elke laklaag.

Hoogglans versus matte lak: zijn er verschillen?

Ja, de aanpak verschilt licht afhankelijk van het type lak. Bij hoogglans gelakt hout zie je krassen, strepen en vegen sneller dan bij matte lak. Gebruik bij hoogglans daarom altijd een extra zachte doek en vermijd wrijven met droge doeken over het droge oppervlak. Bij matte lak is de laag vaak iets minder gevoelig voor zichtbare krassen, maar raakt hij bij verkeerde producten sneller dof of vettig.

Gebruik bij hoogglans geen gewone glasreiniger, ook al lijkt dat logisch. Glasreiniger bevat vaak ammoniak, en dat tast de laklaag aan. Er zijn specifieke reinigingsproducten voor hoogglans meubilair en hoogglans keukenfronten in de handel. Die zijn zachter voor de afwerking.

Wat je beter kunt vermijden

Een aantal middelen richt meer schade aan dan dat ze helpen. Vermijd de volgende dingen bij het schoonmaken van gelakt hout:

• Schuursponsjes of ruwe doeken (zelfs de zachte groene kant van een schuurspons is te ruw)
• Aceton, terpentine, spiritus of andere oplosmiddelen
• Bleekwater of producten met chloor
• Ammoniak, zoals in sommige glasreinigers
• Allesreiniger op hoge concentratie
• Stoomreinigers (de hitte en het vocht dringen door de laklaag heen)

Wax of meubelolie is voor gelakt hout ook niet de juiste keuze. Die middelen zijn bedoeld voor onbehandeld of geoliede houtoppervlakken. Op lak trekt olie niet in en blijft het liggen als een vettige film die moeilijk te verwijderen is.

Hardnekkige vlekken op gelakt hout

Stickers, plakband of kleefstof op gelakt hout verwijder je het veiligst met een doek gedrenkt in een beetje plantaardige olie of babyolie. Laat de olie kort inwerken, wrijf voorzichtig en maak daarna schoon met water en meubelzeep. Gebruik geen ijskrabber of scherp voorwerp om stickers los te krabben. Dat gaat recht door de lak heen.

Waterringen (kringen van glazen of kopjes) op gelakt hout zijn lastig. Als ze vers zijn, probeer dan een droge doek met wat druk. Zijn ze ouder en ingetrokken in de lak, dan is het moeilijker. Soms helpt een kleine hoeveelheid tandpasta zonder abrasieve deeltjes, zachtjes ingewreven en daarna goed afgespoeld. Maar bij ernstige waterringen is opschuren en opnieuw lakken soms de enige echte oplossing.

Met een zachte doek, lauwwarm water en de juiste milde zeep kom je bij gelakt hout al een heel eind. De sleutel is voorzichtigheid en regelmaat: regelmatig licht schoonmaken voorkomt dat vuil zich ophoopt en beschadigt de laklaag veel minder dan af en toe flink schrobben.