Kranen ontkalken doe je het eenvoudigst met schoonmaakazijn. Dat lost kalkaanslag op zonder dat je dure of agressieve middelen nodig hebt. Of het nu gaat om de aerator (het uiteinde van de kraan), de buitenkant of de slang erachter: met de juiste aanpak is kalk in de meeste gevallen binnen een uurtje verdwenen.

Wat je nodig hebt

Je hebt maar weinig nodig om kranen te ontkalken:

• Schoonmaakazijn (ongecijnd, te koop bij elke supermarkt)
• Een plastic zakje of bakje
• Een elastiekje of stuk touw
• Een oude tandenborstel
• Een schone doek

Citroenzuur werkt ook goed als alternatief. Los dan ongeveer een eetlepel citroenzuur op in een halve liter warm water. Dit middel ruikt minder sterk dan azijn en is iets zachter voor verchroomde oppervlakken, maar even effectief tegen kalk.

Kranen ontkalken stap voor stap

De aanpak verschilt iets per onderdeel van de kraan. Hieronder staat per situatie wat je doet.

De aerator (het mondstuk)
De aerator is het kleine gaasje aan het uiteinde van de kraan. Hier hoopt kalk zich het snelst op, waardoor de waterstraal scheef of zwak wordt. Draai de aerator los, doorgaans met de hand of met een kleine tang (wikkel de tang in een doekje om krassen te voorkomen). Leg het onderdeel in een bakje met onverdund schoonmaakazijn en laat het 30 tot 60 minuten weken. Borstel daarna de resterende kalk weg met de tandenborstel, spoel af met schoon water en schroef de aerator terug.

De kraanbuitenkant
Giet schoonmaakazijn in een plastic zakje en hang dat om de kraan heen, zodat het mondstuk erin hangt. Zet het zakje vast met een elastiekje. Laat dit 30 minuten zitten. Verwijder het zakje daarna en wrijf de kalk los met een doek of tandenborstel. Spoel de kraan goed af, want azijnresten op chroomoppervlakken kunnen op den duur vlekken geven.

Hardnekkige kalkvlekken op de buitenkant
Is de kalk erg dik? Dompel een doekje in azijn, leg dat om de kraan en laat het een uur intrekken. De zure omgeving lost kalk chemisch op. Schuur nooit met schuursponsjes of schuurmiddelen: die krassen het oppervlak aan.

Hoe vaak moet je kranen ontkalken?

Dat hangt af van de hardheid van het water bij jou thuis. In grote delen van Nederland is het leidingwater vrij hard, met veel calcium en magnesium. In gebieden met hard water vormt kalk zich merkbaar sneller. Een handige vuistregel: zodra de waterstraal afwijkt of je witte aanslag ziet, is het tijd om aan de slag te gaan. Wie preventief werkt, ontkalkt de aerator eens per twee tot drie maanden; bij zacht water kan dat minder frequent.

Wat je beter kunt vermijden

Gebruik geen chloorhoudende schoonmaakmiddelen op verchroomde of roestvrijstalen kranen. Chloor kan het oppervlak aantasten. Ontkalkingsproducten uit de winkel met sterke zuren (zoals zoutzuur) zijn effectief, maar niet nodig voor normale kalkaanslag en kunnen bij onjuist gebruik de afdichting of het oppervlak beschadigen. Schoonmaakazijn is in verreweg de meeste gevallen afdoende.

Laat azijn ook niet te lang op de kraan staan: langer dan twee uur onnodig weken heeft geen extra voordeel en verhoogt het risico op verkleuring, met name bij messing afwerking.

Met een bakje azijn, wat geduld en een tandenborstel heb je de meeste kranen in een halfuurtje weer als nieuw. Begin bij de aerator als de waterstraal zwak is; dat is vrijwel altijd de boosdoener.