Zelf elektra aanleggen mag in Nederland, zolang je werkt aan de bedrading ná de meter. Dat betekent dat je zelf stopcontacten, schakelaars en leidingen kunt aanleggen, mits je je houdt aan de geldende veiligheidsregels en kleurcodes. Een goede voorbereiding is daarbij het halve werk.

Wat mag je zelf doen en wat niet?

Alles wat ná de elektriciteitsmeter zit, mag je in principe zelf aanleggen. Denk aan het trekken van nieuwe leidingen, het plaatsen van stopcontacten en het monteren van schakelaars. Werkzaamheden aan de meterkast zelf zijn technisch complexer en vragen om meer kennis. Doe je dat zelf, zorg dan dat je weet wat je doet. Bij twijfel is het verstandiger om daarvoor een elektricien in te schakelen.

Houd er ook rekening mee dat je verzekering bij brandschade door foutief aangelegd elektrawerk moeilijk kan doen als blijkt dat de installatie niet voldoet aan de normen. Werk daarom altijd netjes en volgens de regels.

Begin met een goed ontwerp

Voordat je een kabel trekt, maak je eerst een ontwerp op papier. Bepaal waar stopcontacten en schakelaars komen en hoe de leidingen lopen. Geef in je tekening aan welke kleur draad waarvoor dient. Zo houd je overzicht en maak je minder fouten tijdens het aanleggen.

De stroomaanvoer vanuit de groepenkast loopt per vertrek naar een centraaldoos. Vanuit die centraaldoos lopen leidingen naar lichtpunten, stopcontacten en schakelaars. Verdeel apparaten zo gelijkmatig mogelijk over de groepen, zodat je geen overbelaste groepen krijgt.

De juiste materialen en kleurcodes

Gebruik voor binnenwerk altijd standaard installatiedraad en houd je aan de officiële kleurcodes:

• Bruin: stroomaanvoer (fasedraad)
• Blauw: nuldraad
• Geel-groen: aardedraad

Voor de behuizing gebruik je pvc-elektrabuis voor de installatiedraad. Aftakkingen doe je in een lasdoos. Stopcontacten en schakelaars monter je in muurdozen. Zorg dat al je materialen voorzien zijn van het Kema-keurmerk. Dat garandeert dat ze aan de Nederlandse veiligheidseisen voldoen.

Apparaten met een aardingssymbool sluit je aan op een geaard stopcontact via een 3-aderig snoer. Apparaten met het symbool voor dubbele isolering hebben geen aarding nodig, omdat de behuizing geen geleidend materiaal bevat.

Stap voor stap elektra aanleggen

• Leg een centraaldoos aan als de ruimte er nog geen heeft. Schroef deze tegen een plafondbalk en trek de aanvoerleiding vanuit de groepenkast.
• Maak een ontwerp op papier met de posities van stopcontacten, schakelaars en leidingen.
• Zet de betreffende groep uit in de meterkast en controleer met een spanningszoeker of er echt geen spanning meer op staat.
• Teken de posities van leidingen, stopcontacten en schakelaars af op de muur. Laat leidingen altijd verticaal lopen, recht naar boven of naar beneden vanuit een stopcontact of schakelaar.
• Boor gaten voor de muurdozen met een dozenboor. Controleer of het gat diep genoeg is zodat de doos niet uitsteekt.
• Frees of hak sleuven voor de leidingen. Gebruik bij voorkeur een sleuvenfrees voor rechte en nette sleuven.
• Zaag de elektrabuis op maat en leg deze in de sleuven. Zet de buizen tijdelijk vast met stalen spijkers.
• Schuif een trekveer door de buis en trek de draden door, bij voorkeur met twee personen.
• Knip de draden ruim af zodat ze voldoende uit de muurdoos steken. Verwijder de isolatiemantel over een kleine lengte aan elk uiteinde.
• Vul de sleuven op met stucmortel of snelcement en laat dit goed drogen.
• Monteer na het drogen de stopcontacten en schakelaars.

Let op de juiste hoogtes

Er gelden vaste richtlijnen voor de hoogte van stopcontacten en schakelaars. Plaats stopcontacten bij voorkeur niet lager dan 30 centimeter boven de vloer. De standaardhoogte voor lichtschakelaars en keukenstopcontacten is 105 centimeter. Dit zijn geen wettelijke verplichtingen, maar ze zijn praktisch en zorgen voor een nette, uniforme installatie.

Extra aandacht voor de badkamer

In de badkamer gelden strenge regels vanwege de combinatie van water en elektriciteit. Er worden vier zones onderscheiden. Zone 0 is in de douchebak of het bad zelf. Hier mag geen enkele elektrische installatie komen. Hoe verder je van het water af bent, hoe meer er mag. Houd je altijd aan de geldende badkamernormen en gebruik alleen materialen die daarvoor geschikt zijn.

Klaar? Controleer je werk

Na het monteren van stopcontacten en schakelaars zet je de groep weer aan en test je alles. Gebruik een spanningszoeker of stopcontacttester om te controleren of de bedrading correct zit. Is er iets mis of twijfel je, schakel dan een erkende elektricien in om je werk te laten nakijken. Veiligheid gaat boven alles bij het zelf aanleggen van elektra.

Veelgestelde vragen

Mag ik in Nederland zelf elektra aanleggen?
Ja, in Nederland mag je zelf elektra aanleggen aan alles wat ná de meter zit. Dat betekent leidingen trekken, stopcontacten plaatsen en schakelaars monteren. Werkzaamheden aan de meterkast zelf zijn technisch complexer. Daarvoor is het verstandig om een erkende elektricien in te schakelen als je er niet zeker van bent.

Kan zelf aangelegd elektrawerk problemen geven met mijn verzekering?
Ja, dat kan. Als er brand uitbreekt door foutief aangelegd elektrawerk, kan je verzekering de schade weigeren te vergoeden. Zorg daarom altijd dat je werkt volgens de geldende normen en gebruik materialen met het Kema-keurmerk.

Wat is een centraaldoos en waarom heb je die nodig?
Een centraaldoos is een verdeelpunt voor de elektra in een ruimte. De stroomaanvoer vanuit de groepenkast komt hier binnen en wordt verdeeld naar stopcontacten, schakelaars en lichtpunten. Elke ruimte heeft idealiter een eigen centraaldoos.

Hoe weet ik of de spanning echt uit staat voordat ik ga werken?
Zet de betreffende groep uit in de meterkast en gebruik daarna altijd een spanningszoeker om te controleren of er echt geen stroom meer op de draad staat. Vertrouw nooit alleen op het uitschakelen van de groep.

Moet ik leidingen altijd verticaal aanleggen?
Ja, dat is sterk aan te raden. Laat leidingen verticaal lopen, recht omhoog of omlaag vanuit stopcontacten en schakelaars. Zo weet je later altijd waar de leidingen in de muur zitten en voorkom je dat je ze per ongeluk doorboort bij het ophangen van iets.