Ontkalken met natuurazijn werkt goed en is een goedkope, milieuvriendelijke manier om kalkaanslag aan te pakken. Het zuur in de azijn lost kalkafzettingen op, zonder dat je agressieve chemische middelen nodig hebt. Je kunt natuurazijn rechtstreeks gebruiken of verdunnen met water, afhankelijk van hoe hardnekkig de kalk zit.

Waarom natuurazijn werkt tegen kalkaanslag

Kalkaanslag bestaat voornamelijk uit calciumcarbonaat, een stof die achterblijft als hard water verdampt. Azijn bevat azijnzuur, en dat zuur reageert met het calciumcarbonaat. Daarbij lost de kalk op en kun je hem makkelijk wegvegen of wegspoelen. Natuurazijn (de gewone witte azijn die je ook voor voedsel gebruikt) heeft een azijnzuurgehalte van meestal rond de 5%. Dat is genoeg voor lichte tot matige kalkaanslag.

Schoonmaakazijn heeft een hoger azijnzuurgehalte, vaak rond de 10 tot 30%. Die is dus sterker en werkt beter bij zware kalkaanslag. Maar voor alledaagse klusjes in huis is natuurazijn prima toereikend, en het is veiliger om te gebruiken in de buurt van gevoelige oppervlakken of kinderen.

Ontkalken met natuurazijn: stap voor stap

Het principe is bij de meeste toepassingen hetzelfde: laat de azijn even inwerken, dan heeft het zuur de tijd om de kalk te breken. Doorspoe daarna goed met water om azijngeur en resten te verwijderen.

• Kranen en douchekop: Giet natuurazijn in een plastic zakje en hang dat om de kraan of douchekop, zodat de opening ondergedompeld staat. Laat 30 tot 60 minuten inwerken. Schroef daarna de douchekop los en spoel hem door met water.
• Waterkoker: Vul de waterkoker voor de helft met gelijke delen natuurazijn en water. Breng aan de kook, zet de koker uit en laat het mengsel 30 minuten staan. Giet leeg en spoel twee of drie keer met schoon water na.
• Koffiezetapparaat: Vul het reservoir met een mengsel van gelijke delen azijn en water en laat een brouwcyclus draaien. Daarna twee volledige cycli met alleen water om alle azijnsmaak te verwijderen.
• Tegels en sanitair: Spuit of dep onverdunde natuurazijn op de kalkaanslag. Laat vijf tot tien minuten inwerken en schuur daarna met een sponsje of zachte borstel. Spoel af met water.
• Wasmachine: Giet circa 250 ml natuurazijn in het wasmiddellaatje of rechtstreeks in de trommel en draai een 60-graden-programma zonder was erin. Dit ontkalkt de machine van binnenuit.

Verdunnen of niet?

Of je de azijn verdunt, hangt af van het oppervlak en de mate van kalkaanslag. Op gevoelige materialen zoals chroom, marmer of gepolijst steen gebruik je altijd een verdunde oplossing (één deel azijn op twee tot drie delen water). Op robuustere oppervlakken zoals keramiek of glas mag je onverdunde azijn gebruiken. Bij een dik laagje kalk dat al lang zit, is onverdunde azijn ook bij een waterkoker of douchekop de betere keuze.

Waar je voorzichtig mee moet zijn

Azijn is zuur, en dat betekent dat niet elk materiaal er goed tegen kan. Gebruik geen (natuur)azijn op:

• Natuursteen zoals marmer of kalkzandsteen (het zuur tast het oppervlak aan)
• Ongecoat ijzer of staal (kan roest versnellen)
• Rubberen afdichtingen die oud of beschadigd zijn (azijn kan rubber laten versnellen verouderen bij langdurig contact)

Laat azijn nooit langer dan nodig inwerken. Een half uur is voor de meeste toepassingen ruim voldoende. Spoel altijd goed na, want azijngeur in een waterkoker of koffiezetapparaat is niet prettig.

Natuurazijn is geen wondermiddel voor extreme kalkaanslag die al jaren is opgebouwd. In dat geval geeft schoonmaakazijn betere resultaten, of heb je een ontkalker met een hoger zuurgehalte nodig. Voor regulier onderhoud, een paar keer per jaar, is natuurazijn de makkelijkste en goedkoopste keuze die je waarschijnlijk al in huis hebt.