Voor het ontkalken met azijn gebruik je een verhouding van 1 op 1: één deel witte azijn gemengd met één deel water. Dit geldt voor de meeste huishoudelijke apparaten zoals koffiezetapparaten, waterkokers en stoomapparaten. Deze fifty-fifty verhouding is sterk genoeg om kalkaanslag op te lossen, maar mild genoeg om je apparaat niet te beschadigen.

Waarom precies deze verhouding van azijn en water?

Pure azijn is zuurder dan nodig voor normaal kalkaanslag. Kalk lost al op bij een lage zuurgraad, en onverdunde azijn kan rubberen afdichtingen of kunststof onderdelen in je apparaat op den duur aantasten. Door azijn te verdunnen met evenveel water verlaag je de zuurgraad net genoeg: je houdt de ontkalking effectief, maar beschermt tegelijk de materialen van je apparaat.

Gebruik altijd witte azijn (ook wel wijnazijn of gewone tafelazijn). Azijn met een azijnzuurgehalte van 5 à 6 procent, zoals je die in de supermarkt koopt, is prima. Rijstazijn, balsamicoazijn of appelazijn zijn ongeschikt: die bevatten suikers en kleurstoffen die juist viezigheid achterlaten.

Hoe gebruik je de azijn-water verhouding stap voor stap

Het recept is simpel. Meng in een maatbeker gelijke delen witte azijn en koud water. Bij een koffiezetapparaat met een reservoir van 1 liter maak je dus 500 ml azijn aan met 500 ml water. Giet dit mengsel in het waterreservoir en voer een normale kookof spoelcyclus uit zonder koffie of filter.

Laat het mengsel daarna minstens 15 tot 30 minuten in het apparaat staan voor je het volledig doorloopt. Dit geeft het zuur de tijd om ingevreten kalk te weken. Voer daarna twee volle reservoirs met schoon water door het apparaat om azijnresten te spoelen. Sla die spoelstap niet over: azijnresten geven een nare smaak aan je koffie of thee.

Wanneer je de verhouding aanpast

Bij ernstige kalkophoping, zichtbare witte aanslag of een apparaat dat al lang niet is ontkalkt, kun je de verhouding tijdelijk aanpassen naar 2 delen azijn op 1 deel water. Dit is een sterkere oplossing die hardnekkige kalk beter aanpakt. Doe dit niet standaard: gebruik deze sterkere mix alleen als dat echt nodig is, en spoel daarna extra goed door met drie reservoirs schoon water.

Bij een waterkoker of stoomapparaat met weinig ingebouwde onderdelen kun je dezelfde 1-op-1 verhouding aanhouden. Vul de ketel tot de minimummarkering met het mengsel, laat het koken en gooi het water daarna weg. Herhaal dit indien nodig en spoel de ketel twee keer door met schoon water.

Nadelen van ontkalken met azijn

Azijn werkt goed, maar heeft een paar valkuilen die je kent voor je begint. De geur is doordringend: zorg voor goede ventilatie tijdens het ontkalken. De azijngeur verdwijnt na goed spoelen, maar het duurt even. Sommige fabrikanten raden azijn af voor hun apparaten en geven de voorkeur aan citroenzuur of een eigen ontkalker. Check je handleiding voor je begint, zodat je garantie niet vervalt.

Azijn ontkalkt trager dan citroenzuur bij gelijke hoeveelheden. Als je een koffiezetapparaat hebt met een ingebouwde ontkalkingsfunctie, volg dan de instructies van de fabrikant. Die staan vaak afgestemd op een specifiek middel.

Gebruik je de 1-op-1 verhouding en spoel je daarna goed door, dan is ontkalken met azijn een goedkope en effectieve manier om kalkaanslag aan te pakken zonder speciale middelen te hoeven kopen.