Natuursteen reinigen met een stoomreiniger is af te raden. De combinatie van hoge temperatuur en stoomdruk kan serieuze schade aanrichten aan marmer, hardsteen, travertijn en andere natuursteensoorten. Hieronder lees je precies wat er mis kan gaan en wat je beter wél kunt doen.

Waarom stoom en natuursteen een slechte combinatie zijn

Natuursteen is poreus van structuur. De steen bevat microscopisch kleine kanaaltjes en poriën die vocht opnemen. Stoom dringt diep door in die poriën, en zodra de hete stoom afkoelt, zet het condenswater de steen van binnenuit onder druk. Dit kan leiden tot haarscheurtjes die met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn, maar op de lange termijn de steen verzwakken.

Daar komt bij dat de meeste natuursteensoorten gevoelig zijn voor plotselinge temperatuurwisselingen. Een stoomreiniger geeft temperaturen af van soms 100 graden Celsius of meer. Dat is voor veel steensoorten te agressief, zelfs als de steen er aan de buitenkant ogenschijnlijk goed uitziet.

De vijf concrete nadelen van stoom op natuursteen

• Haarscheurtjes: De hitte en druk veroorzaken kleine scheurtjes in het steenoppervlak, die na verloop van tijd groter worden.
• Doffe plekken: Op gepolijst marmer of graniet kan stoom de glans plaatselijk aantasten. Je houdt onregelmatige, matte vlekken over die moeilijk te herstellen zijn zonder professionele herbehandeling.
• Schade aan de impregnering: De meeste natuursteenoppervlakken zijn behandeld met een impregneerder die de poriën beschermt. Stoom breekt deze beschermlaag af, waardoor de steen vervolgens veel sneller vuil opneemt en gevoeliger wordt voor vlekken.
• Beschadigde voegen: De voegen rondom natuurstenen vloertegels of aanrechtbladen zijn vaak gevoeliger dan de steen zelf. Stoom tast het voegmateriaal aan, waardoor voegen losschieten, verkleuren of brokkelig worden.
• Kalkuitslag en verkleuring: Door de hitte kan kalk in de steen naar de oppervlakte worden gedreven, wat witte uitslag of verkleuring achterlaat.

Welke steensoorten lopen het meeste risico?

Marmer is het kwetsbaarst. Het is een zachte, kalkrijke steen die snel reageert op hitte, zuur en druk. Travertijn heeft van nature al holtes en een open structuur, waardoor stoom nog dieper kan doordringen. Leisteen en kalksteen zijn ook kwetsbaar. Graniet is harder, maar zelfs graniet kan last krijgen van aangetaste impregnering of voegschade als je er structureel stoom op gebruikt.

Er is eigenlijk geen natuursteensoort waarbij stoomreiniging zonder risico is. De kans op schade verschilt per steen, maar het risico is nooit nul.

Hoe kun je natuursteen dan wél veilig reinigen?

Voor dagelijkse reiniging volstaat een zachte dweil of microvezeldoek met lauwwarm water. Gebruik geen allesreiniger, azijn, citroenreiniger of andere zure middelen: die tasten de steen aan. Kies altijd een reiniger die specifiek is ontwikkeld voor natuursteen en een pH-neutrale samenstelling heeft.

Voor hardnekkig vuil kun je een geconcentreerde steenreiniger gebruiken die je aanflenst op de steen en kort laat inwerken voor je hem wegborstelt. Let op dat je ook hierbij mild en voorzichtig werkt, zonder schurende materialen. Een zachte borstel of spons is het maximale.

Gaat het om aangekoekte kalk of hardnekkige vlekken die niet met een neutrale reiniger weggaan? Dan is professionele reiniging en eventuele herbehandeling door een gespecialiseerd bedrijf een verstandigere keuze dan zelf met stoom aan de slag gaan. De herstelkosten bij stoomschade aan een marmeren vloer of aanrechtblad liggen al snel een stuk hoger dan de kosten van een vakkundige reiniging vooraf.

Kortom: bewaar de stoomreiniger voor het grout tussen keramische tegels of voor andere oppervlakken die er beter tegen kunnen. Voor natuursteen kies je het liefst voor voorzichtige, koude of lauwwarme reiniging met de juiste middelen. Zo houd je de steen mooi zonder het risico op onomkeerbare schade.