Een kunstgebit is voor veel mensen een grote stap. Je verliest je eigen tanden of kiezen, en in de plaats daarvan krijg je een gebitsprothese die er net zo uitziet als echte tanden. Dat klinkt misschien zwaar, maar voor veel mensen betekent het juist een opluchting. Geen tandpijn meer, geen beschadigde tanden en gewoon weer kunnen eten en lachen. Toch roept zo’n prothese ook veel vragen op. Hoe zit het precies in de mond? Hoe zorg je er goed voor? En hoe voelt het in het dagelijks leven?
Wanneer een volledige gebitsprothese nodig is
Niet iedereen kiest zelf voor een volledige prothese. Soms is er geen andere keuze. Ernstige tandontsteking, gaatjes die te ver zijn doorgedrongen of een slechte botstructuur in de kaak kunnen ervoor zorgen dat tanden niet meer te redden zijn. Een tandarts of tandprotheticus bekijkt dan samen met de patiënt wat de beste oplossing is. Bij jongere mensen, zoals Chantal die op haar 32e al een prothese kreeg, heeft dit soms te maken met erfelijke aanleg of een medische aandoening. Bij ouderen speelt tandslijtage door de jaren heen vaker een rol. Het moment waarop iemand een volledige prothese nodig heeft, verschilt dus sterk per persoon.
Hoe een gebitsprothese in de mond zit
Een traditionele prothese rust op het tandvlees en wordt op zijn plek gehouden door zuigkracht of een speciale lijm. Bij een bovenprothese bedekt een plaat het gehemelte, wat bij sommige mensen een onprettig gevoel geeft. Dat kan het eten en spreken minder prettig maken. Tegenwoordig zijn er ook protheses zonder gehemelteplaat. Deze zitten anders in de mond en geven meer ruimte voor de tong. Dat maakt het spreken en proeven van eten makkelijker. Naast de traditionele uitvoering bestaan er ook implantaatgedragen protheses. Daarbij worden kleine schroefjes in het kaakbot geplaatst waar de prothese op vastklikt. Dit geeft meer stabiliteit en voelt voor veel mensen natuurlijker aan.
Wennen aan je nieuwe gebit
De eerste weken met een nieuwe prothese zijn vaak even doorbijten. Het tandvlees moet wennen aan de druk, en de spieren in de mond leren om de prothese op zijn plek te houden. Spreken kan in het begin wat moeilijker gaan, en bepaald voedsel zoals hard brood of taaie stukken vlees vraagt meer oefening. De meeste mensen merken dat het na een paar weken al een stuk beter gaat. Goed contact met de tandprotheticus is in deze periode belangrijk, want soms is een kleine aanpassing nodig om de pasvorm te verbeteren. Mensen die al langer een prothese dragen, zeggen vaak dat ze er nauwelijks meer bij stilstaan.
Dagelijkse verzorging van een prothese
Een gebitsprothese moet dagelijks goed worden schoongemaakt. Dat doe je door hem na het eten te spoelen en hem minstens één keer per dag te borstelen met een zachte tandenborstel en speciaal reinigingsmiddel. Gewone tandpasta is te schurend en kan het materiaal beschadigen. ’s Nachts leggen veel mensen hun prothese in een glas water of een reinigingstablet, zodat het materiaal niet uitdroogt. Naast de reiniging thuis is een regelmatig bezoek aan de tandprotheticus aan te raden. Die controleert of de prothese nog goed past, want de vorm van de kaak verandert in de loop van de jaren doordat het bot kan slinken. Een prothese die niet meer goed sluit, kan drukplekken of pijn geven.
Veelgestelde vragen
Hoelang gaat een gebitsprothese mee?
Een gebitsprothese gaat gemiddeld vijf tot tien jaar mee. Na verloop van tijd verandert de kaak van vorm, waardoor de prothese minder goed past. De tandprotheticus kan de prothese dan aanpassen of een nieuwe maken.
Kan je met een prothese gewoon eten?
Met een prothese kun je prima eten, maar in het begin is het handig om te beginnen met zachter voedsel. Na een wenperiode lukt het de meeste mensen om ook harder voedsel te eten. Het is wel slim om grote hapjes te vermijden en goed te kauwen.
Merken anderen dat je een prothese draagt?
Een goed gemaakte prothese ziet er van buitenaf bijna niet anders uit dan echte tanden. De meeste mensen merken het niet tenzij je het zelf vertelt. Moderne protheses worden zo gemaakt dat ze goed bij het gezicht passen.
Wordt een gebitsprothese vergoed door de zorgverzekering?
In Nederland vergoeden de meeste basisverzekeringen geen of slechts een deel van de kosten van een prothese. Met een aanvullende verzekering kun je soms wel aanspraak maken op een vergoeding. Het is verstandig om dit van tevoren bij je verzekeraar na te vragen.
